Stellen

Een boot stellen is het aanpassen van een boot aan de wensen van de roeier. Dit heeft veel effect op de efficiëntie van de roeihaal en de algemene prestaties op gebied van snelheid, gelijkheid, stabiliteit en zo voort en kan dus verschil maken tussen winst en verlies.
 
Op Laga zijn almanakken beschikbaar als naslagwerk bij het stellen. Almanak '10 bevat een uitgebreid overzicht in het hoofdstuk Lagapedia. Onderstaande informatie is uit deze almanak overgenomen. In almanak 135 staat een grafisch overzicht op pagina's 82 en 83. Vraag ervaren Lagaaiers, zoals de materiaalcommissie of ouderejaars roeiers en coaches, om hulp bij het stellen. Zorg daarnaast voor de juiste tools.

Voor een juiste afstelling moeten boot en palen samen worden afgesteld. Wissel daarom palen niet zomaar om.
 

1. Bladhoek

Het bladhoek heeft gevolgen op de paal, of deze recht door het water gaat. Is de hoek te negatief, dan zal die paal de boot over zijn boord trekken. Is de paal te positief, dan doet de paal het tegenovergestelde en duwt hij de boot naar de andere boord. 

Tools

Dolhoekmeter
Kaarsrechte lat
Hamer 

Handelingen

1. Leg de paal met de bladrand op de lat. Afhankelijk van het type riem, op een aantal centimeters (big blade: 3 cm) van de bovenste bladhoek.
2. IJk de hoekmeter door hem (op 0 gefixeerd) op de lat te plaatsen en de libel horizontaal te zetten.
3. Zet de hoekmeter langs de kraag op het manchet, en verdraai hem tot de libel weer horizontaal staat. Aflezen en noteren. Voorwaartse hoek: +. Achterwaartse hoek: -. 

Afstellingen

[°]​ Zwaar Licht Dames
1x 6 6 6
2x 6 6 6
2- 4 4 4
2+ 4 4 4
4- 4 4 4
4+ 4 4 4
8+ 4 4 4

Tips

Meet ook eens de doorbuiging en het zwaartepunt van de paal. Onderlinge verschillen kunnen grote gevolgen hebben.
 

2. Binnenhandle

Een echte Delftenaar kent het principe van een hefboom. Een paal bestaat uit twee armen, gescheiden door de kraag. Maak je de binnenhandle kleiner, dan wordt de arm waarop de kracht geleverd word kleiner en dus zwaarder om te roeien.

Tools

meetlint
platkopschroevendraaier

Handelingen

1. Haak de rolmaat achter de kraag en meet de afstand tot het uiteinde van het handvat. Dit is de binnenhandle. Bij plastic handles meet je tot een centimeter van het uiteinde (door de ronding)
2. Verander de binnenhandle door de beide schroeven in de kraag los te draaien en deze te verschuiven.

Afstellingen

[cm] Zwaar Licht Dames
1x 88 88 88
2x 87 88 87,5
2- 116 117 116,5
2+ 117 117,5 117,5
4- 114,5 116 115,5
4+ 115,5 115,5 116
8+ 113,5 114,5 114,5

Tips

Zet met een stift een aantal strepen om het manchet
 

3. Span

Het span is net als de binnenhandle een hefboom. Hoe kleiner het span of de dolafstand hoe zwaarder het roeien word.

Tools

Sleutels 17 of 19
10/13
Inbusset
Meetlint

Handelingen

1. Bepaal het midden van de boot. Doe dit door over het hoofdspant van boord tot boord te meten, en deze afstand door 2 te delen.
2. Meet nu vanuit het midden de afstand tot het hart van de dolpen. Dit is de dolafstand of span. Voor skull boten is de totale span = 2 x dolafstand.
3. Verander de dolafstand door de borgmoer los te draaien en de dolpen over zijn breedte-as te verschuiven.

Afstellingen

[cm] Zwaar Licht Dames
1x 160 160,5 159
2x 160 159 158
2- 86 86 86
2+ 86 86 86
4- 84,5 85 85
4+ 85 85,5 85,5
8+ 83,5 84 84

Tips

De rekenregel van het span klopt niet helemaal. Het span van hart tot hart gemeten zal altijd kleiner uitvallen. Wel altijd aan beiden kanten evenveel corrigeren. 
 

4. Zijwaartse hoek

Deze hoek moet altijd nul zijn. Is deze hoek niet nul, dan zullen de halen gaan lijken op Obelix halen. Er zal ook veel wrijving ontstaan in de dol met de paal.

Tools

Hoekmeter
10/13
Inbusset
(Lijm)klem
Stokken

Handelingen

1. Leg de boot waterpas in de breedte (meten over de slidings/boorden) en fixeer deze mbv. de houtklemmen en de stokken.
2. Ijk de hoekmeter door deze (op 0 gefixeerd) loodrecht op de kielbalk te leggen.
3. Haal de dol en de ringen van de dolpen.
4. Meet de buitenwaartse hoek door de hoekmeter loodrecht op de kielbalk tegen de dol te zetten en deze te verdraaien tot de libel weer horizontaal staat. Aflezen en noteren. Buitenwaarts: +. Binnenwaarts: -.
5. Verschoor riggers: Om deze hoek te veranderen, moet men eerst de stelmoer helemaal losdraaien en lichtjes vastzetten. Dan de as-moer geheel losdraaien. De hoek verstellen door zachtjes tegen de dolpen te tikken. Andere riggers: De hoek veranderen door plaatjes (wiggen) onder de rigger te zetten. Deze wiggen zijn er in verschillende hoeken. Let op: hierdoor verandert het span ook!

Afstellingen


 

5. Dolhoogte

Met het veranderen van de hoogte van de dol verandert de aanhaalhoogte. Hoe hoger de dol, hoe hoger er aangehaald moet worden. Bij verkeerde afstelling wordt de balans verstoord.

Tools

10/13
Inbusset
Meetlint
Kaarsrechte lat

Handelingen

1. Leg de lat over de boorden langs het hoofdspant zodat het uiteinde van de lat onder de dol uitsteekt.
2. Meet de afstand tussen de bovenkant van de lat en de onderkant (binnenzijde van de dol).
3. Meet de afstand van het diepste punt van het bankje tot de bovenkant van de lat.
4. Tel 2 en 3 bij elkaar op. Dit is de hoogte.
5. Door de ringen op de dolpen boven/onder de dol te zetten kan de dol lager/hoger gezet worden.

Afstellingen

Deze afstelling verschilt per persoon, vraag aan uw coach wat de gewenste afstelling is. Standaard boord: 18 cm. Standaard scull: 18 cm stuurboord, 17,5 cm bakboord.

Tips

Pas op! Als de verstelmogelijkheden op de dolpen niet voldoende zijn moet de rigger omhoog/omlaag gezet worden. Hierdoor wordt de dolafstand groter/kleiner.
 

6. Dolhoek

De dolhoek werkt net als het bladhoek. Doppen in de dol worden gebruikt om eventuele verkeerde hoeken te corrigeren.

Tools

Hoekmeter
10/13
Klem
Inbusset
Stokken
Buigharry

Handelingen

1. Leg de boot waterpas in de breedte (meten over de slidings/boorden) en fixeer hem mbv. de houtklemmen en de stangen.
2. Ijk de hoekmeter door hem (op 0 gefixeerd) op de kielbalk te plaatsen in het midden van de boot en de libel horizontaal te zetten.
3. Meet de dolhoek door de hoekmeter op de dolpen te zetten, en deze te verdraaien tot de libel weer horizontaal staat. Aflezen.
4. Verschoor riggers: Om de dolpenhoek te veranderen moet de dolhoek worden aangepast. Draai hiervoor de stelmoer op het dolblok helemaal los en zet hem licht vast. Draai nu de inbus geheel los. Stel de hoek door tegen de dolpen te tikken. Andere riggers: Gebruik een buigharry om de rigger te buigen tot dat de dolpen hoek 0 is. Dit is echter geen ideale oplossing: het effect kan verdwijnen in de loop van de tijd en het maakt de riggers slapper. 
5. Dol doppen gebruiken om de gewenste blad hoek te krijgen.

Afstellingen

Ervaren: 4° - 5°
Onervaren: 5° - 7°​

Tips

Een bladhoek is positief wanneer het blad tijdens de haal naar het kontje van de boot wijst. De dolhoek is het resultaat van bladhoek van de paal, de hoek van de dolpen en de dopjes. Hoeken kunnen worden berekend als volgt: dopje = gewenste hoek - bladhoek - dolhoek. De dopjes bestaan in de combinaties 4/4, 5/3, 6/2 en 7/1, in boord en scullvariant. Zorg dat de dopjes van een dol kruislings staan. Stel dat u een hoek van +4° wilt hebben. De bladhoek blijkt +1° te zijn en de dolhoek -2°. Dit betekent dopje = +4 – (+1) – (-2) = +5. Plaats dan de volgende dopjes als volgt:
 

7. Door het werk

“Door het werk” maat en “achter het werk” maat beinvloeden samen hetzelfde. Samen bepalen ze in welk gedeelte van de haal je de meeste kracht besteed aan het vooruit brengen van de boot ipv. opzij.

Tools

Meetlint
Touw

Handelingen

1. Span een touwtje vanaf de dolpen loodrecht op de boorden (of van dol tot dol).
2. Meet de afstand tussen de voorstops en het touwtje. Dit is de “door het werk”-stand.
3. Verander de dhws. door de stelmoeren onder de slindings te verschuiven.

Afstellingen

Vraag je coach voor de gewenste afstelling. Standaard: 4 – 10 cm.
 

8. Achter het werk

Voor de “achter het werk” maat geldt hetzelfde als voor de “door het werk” maat.

Tools

Meetlint
Touw

Handelingen

1. Span een touwtje vanaf de dolpen loodrecht op de boorden (of van dol tot dol).
2. Meet de gewenste afstand vanaf het touwtje, langs de slidings.
3. Zet een streep op een stuk tape op de gewenste afstand Afhankelijk per boottype: Over het algemeen bij een sneller boottype meer richting het hek van de boot.

Afstellingen

[cm] Zwaar Licht Dames
1x 67 66 63
2x 66,5 66 62,5
2- 67 66 63
2+ 67 66 63
4- 67 66 62,5
4+ 67 65 63
8+ 66,5 66 62
Social Media
Contact
D.S.R.V. "Laga"
Nieuwelaan 53
2611 RR Delft

T: +31(0)15 212 52 66
E: info@laga.nl
Copyright © 2019 laga.nl | Delftsche Studenten Roeivereeniging Laga
LAGA